Bismillah Diyen Çekirdek

Ömer o sabah avucundaki şeye bakıp başını salladı. “Hayır,” dedi. “Bundan ağaç olmaz.”

Avucunda bir erik çekirdeği vardı. Tırnağından büyük değildi, kuruydu, kırışıktı. Ömer yazı anneannesinin köyünde geçirmeye şehirden gelmişti. Meyvelerin ve sebzelerin nasıl yetiştiğini hiç düşünmemişti. Onları hep hazır bulmuştu, sofrada, çarşıda, rafta.

Kız kardeşi Elif kıkırdadı. “Abi, bir kere dene, ne kaybedersin?” dedi. “Ama anneannem öyle diyor. Her çekirdeğin başında koca bir ağaç var diyor.”

“Başında mı?” Ömer kaşlarını çattı. “Nasıl başında?”

Anneannesi Hatice Hanım, elleri toprak içinde, bostandan döndü. Başörtüsünün ucuyla alnındaki teri sildi. “Gelin yavrularım,” dedi. “Size bir sır göstereceğim. Gizli değil, herkesin gözü önünde olan bir sır.”

Üçü bahçenin ucundaki boş toprağa gitti. Yolda Elif bir kelebeğin ardından koştu, Ömer ise çekirdeği avucunda sıkı sıkı tuttu, düşürmekten korktu. Anneanneleri küçük bir çukur kazdı. Çekirdeği Ömer’in avucundan nazikçe aldı.

“Bakın,” dedi. “Bu çekirdek koca bir ağacı başında taşıyor. Ama kendi gücüyle büyümüyor. Allah’ın verdiği güçle büyüyor. O yüzden ekerken Allah’ın adını anarız. Bismillah deriz.”

Ömer ilk kez bir çekirdeği “Bismillah” diyerek ekti. Parmaklarının arasından toprak serin serin döküldü. Çukura bıraktı, üstünü toprakla örttü. İçinde garip bir sıcaklık duydu. Sanki küçük bir emaneti toprağa teslim etmişti.

Günler geçti. Ömer her sabah koşup çukura baktı. İlk hafta hiçbir şey görmedi. “Çalışıyor mu bu?” diye söylendi.

“Toprağın altında çok iş var,” dedi Hatice Hanım. “Gel, sana bir şey göstereyim.”

Bahçenin kenarında yosunlu eski bir kaya duruyordu. Çatlağından ince bir kök sızmıştı. Beyaz, yumuşak, ipek iplikten ince. Ömer eğilip parmağıyla dokundu. “Bu mu taşı yarıyor?” dedi şaşkınlıkla. “Bu kadar yumuşak bir şey sert taşı nasıl deler?”

“Ben de bunu soruyorum sana,” dedi anneanneleri. “Kendi gücüyle mi? Yoksa o yumuşacık kökün ardında başka bir güç mü var?”

Ömer cevap vermedi, ama düşündü. O gece yatağında uzun uzun tavana baktı. Küçücük, yumuşacık bir kök, koca bir taşı nasıl yarardı? Bunu kendi gücüyle yapamazdı, çünkü o kadar güçlü değildi. Peki kim güç vermişti ona?

Sabah erkenden kalkıp çukurun başına gitti. Çekirdeğe ilk filiz çıkmıştı bile. Küçücük, kıvrık, yemyeşil bir filiz. Ömer, kimse görmeden usulca “Maşallah” dedi.

Çekirdek filizlendi. Bahar geçti, yaz geldi. Temmuz sıcağı bastırdı. Toprak çatladı, taşlar kızdı. Ama fidanın ince yaprakları pırıl pırıl yeşildi. Kıpırdamadan dallarında durdular. Elif şaşırdı. “Anneanne, bu sıcakta hiç solmuyorlar!”

“Çünkü onları da yaratan koruyor,” dedi anneanneleri. “Her yaprak, kendisini yaratanın adıyla dimdik ayakta.”

Bostanı da gezdiler. Elif elinin tersiyle bir yaprağı okşadı. Yaprağın üstünde minik bir karınca yürüyordu, o da kendi yoluna gidiyordu. Domates, biber, patlıcan, fasulye yan yana büyümüştü. Hepsi aynı topraktan, aynı sudan, aynı güneşten besleniyordu. Ama her birinin tadı, rengi, kokusu başkaydı. Sanki toprak kocaman bir kazandı ve içinde çeşit çeşit yemekler birlikte pişiyordu.

Sonra Benekli’yi sağmaya gittiler. Köpüklü, sıcak süt kovaya aktı. Ömer’in aklına birden bir şey geldi. “Anneanne, inek de mi bismillah diyor?”

Hatice Hanım güldü. “Diliyle demez yavrum. Ama bak, otu yiyor, süt oluyor, kapımıza geliyor. Sanki Rabbimizin adıyla bize bir süt çeşmesi oluyor. Çekirdek de, kök de, yaprak da, inek de Allah’ın verdiği gücü bize ulaştırıyor. Biz alıyoruz ama asıl veren O.”

Elif ağabeyine yaklaştı. “Sen niye bu kadar susuyorsun?” diye sordu. “Düşünüyorum,” dedi Ömer. “Anneannem haklıymış.” Elif sevindi, ama bir şey sormadı.

Ömer o gün çok sessizdi. Öğle yemeğinde bile kaşığını havada tutup bir süre düşündü. Akşama kadar hep aynı şeyi düşündü. Eskiden ekmeğe ya da elmaya bakarken yalnızca yemeyi düşünürdü. Şimdi bir elmanın arkasında kökü, yaprağı, güneşi, suyu ve bunları yaratanı da görüyordu.

Akşam bahçedeki yaşlı erik ağacının altına oturdular. Çekirdeğini ektikleri erikler o ağaçtan gelmişti. Ömer dalından bir erik koparıp eline aldı. Bu kez hiç acele etmedi.

“Bismillah,” dedi yavaşça. Eriği ısırdı. “Elhamdülillah,” diye ekledi. İlk kez bunu ağzından değil, kalbinden söylemişti.

Ertesi sabah Ömer bir tabak erik doldurdu. Komşu Zeynep Teyze’nin kapısına götürdü. Tabağı uzatırken “Bismillah, afiyet olsun,” dedi. Zeynep Teyze’nin gözleri güldü.

Dedeniz de size şunu söylesin yavrularım; Yeryüzünde her şey, tohumlar da, ağaçlar da, hayvanlar da, Allah’ın adıyla çalışıp bize rızık getiriyor. Biz de alırken “Bismillah”, verirken “Bismillah” diyelim. O zaman elimizdeki her şeyin kimden geldiğini unutmayız.