Her Şey Allah’ı Anıyor

Elif o sonbahar sabahı, defterini koltuğunun altına sıkıştırıp bahçeye çıktığında içinde tarif edemediği bir ağırlık vardı. Aylardır aynı şeyi yaşıyordu. Yaz bitiyor, yapraklar dökülüyor, bahçe günden güne daha boş görünüyordu. Geçen hafta kuşların çoğu güneye gitmişti. Dün akşam komşularının yaşlı ağacı kesilmişti. Her şey bir yerlere gidiyor, hiçbir şey kalmıyor gibiydi.

Ninesi, taş çeşmenin yanındaki tahta bankta oturuyordu. Elinde tespih yoktu, yalnızca gözlüğünü burnuna indirmiş, bahçeye bakıyordu. Elif’i görünce gülümsedi.

“Gel kuzum, otur. Yüzün kapalı bir kitap sayfası gibi.”

“Nine,” dedi Elif, defterini dizine koyarak. “Her şey bitiyor. Yapraklar bitiyor, yaz bitiyor, kuşlar gidiyor. Bu bahçe sanki kimsesiz kalıyor. Bunca ses, bunca telaş… Ne için?”

Ninesi başını salladı. Elif’e bakmadan, hâlâ ağaçların arasına bakarak konuştu. “Aynı bahçe, kuzum. Ama iki ayrı bakış mümkün. Birinde bu yer, kalabalık bir yas evi gibi görünür. Her yaprak ‘ayrılık’ der, her kuş ‘gidiyorum’ der, herkes yetimdir. Böyle bakan, sessizliği korkuyla, sesleri gürültüyle dinler.”

Elif’in boğazı düğümlendi. Tam da öyle bakıyordu.

“Diğerinde ise,” diye sürdürdü ninesi, “aynı bahçe sessiz, kalabalık bir Allah’ı anma yeridir. Orada herkes işinin başında. Sabah olunca işe başlarken Allah’ı anarlar, akşam iş bitince teşekkür ederler, çalışırken de neşelerinden ses çıkarırlar. Bunlar gürültü değil kuzum. Bunlar sahibini anan seslerdir.”

Elif defterini açıp kalemini aldı. “İspat et bana,” dedi. Sesi biraz inatçıydı, ama gözleri merakla parladı.

Ninesi gülümsedi. “Kulak ver.”

Çeşmeden akan su taştan taşa şırıldıyordu. “Su ne yapıyor?”

“Akıyor.”

“Peki nereye?”

Elif bir an düşündü. Akan suyun gittiği yere baktı: çiçek tarhlarına, otlara, elma ağaçlarının köklerine. “Susayanlara gidiyor.”

“İşte bu,” dedi ninesi. “Gönüllü bir hizmetkâr gibi. Kimse ona ‘haydi’ demiyor, o her sabah aynı işi aynı neşeyle yapıyor. Allah onu o işle görevlendirdi, o da seve seve yapıyor. Ve her damlasıyla Rabbimizi anıyor. Sen de dinlersen ‘Allah, Allah’ dediğini duyarsın.”

Elif sustu. Sonra gerçekten dinledi. Başta bir şey değişmedi ama sonra su sesinin içinde bir düzen, bir tekrar, bir sakinlik fark etti. Su telaşlı değildi. Su işini biliyordu.

Çeşmenin ötesinde, ceviz ağacının dibinde bir tavuk civcivlerini kanatlarının altına almıştı. Gıt gıt gıt! diye seslendi, civcivler cik cik diye yanıt verip peşine takıldı. Elif bu sesi bu sabah ilk duyduğunda kulaklarını tıkamak istemişti. Şimdi aynı sesin içinde bir şefkat, bir çağrı vardı: ‘gelin, buradayım’ diyen bir anne, ‘geldik’ diyen yavrular.

“Bak,” dedi ninesi, “aynı ses. Sen sabah ‘gürültü’ demiştin. Şimdi ne diyorsun?”

Elif utangaç bir sesle, “Sevgi,” dedi. “Galiba sevgi.”

“İşte bakışın değişti ama ses değişmedi,” dedi ninesi. “Sesin hakikati hep oradaydı. Biz onu duyacak kulağı kazandık.”

Biraz ileride arıların vızıltısı yükseldi. Kovanlardan çıkıp çiçeklere, çiçeklerden kovanlara gidip gelen onlarca arı vardı. Elif’in aklına geçen gün öğretmeninin söylediği geldi: bir arı bir kilo bal için milyonlarca çiçeği dolaşırmış. “Hiç dinlenmiyorlar mı?” diye sordu.

“Dinleniyorlar,” dedi ninesi. “Her varlığın bir görev saati, bir de paydos vakti var. Hiçbirinin görevi sonsuz değil. Yapraklar, çiçekler, kuşlar… Doğan her civciv, açılan her tomurcuk, sanki ‘ben göreve başlıyorum’ der. Görevi biten, bu dünyadan sessizce, güzel bir yurda doğru yola çıkar. Yeni gelenlere yer açılır, onlar da işe koyulur. Dünya böyle bir yer Elif. Bir çalışma ve sınav yeri.”

Elif başını kaldırdı. “Yani yapraklar ağlamıyor mu?”

“Ağlamıyorlar,” dedi ninesi. Eğilip yerden kızıl bir yaprak aldı. Yaprak ışığa tutulunca damarları bir nakış gibi parladı. “Bu yaprak ne kadar çalıştı bilir misin? Baharda tomurcuktu, yaz boyunca ağaca soluk oldu, gölge oldu, kuşlara yuva oldu. Şimdi paydosu geldi, yere iniyor. Bak, ne kadar sakin.”

Elif yaprağı elinde çevirdi. Gerçekten de yaprakta hüzünden çok bir sükûnet vardı. Bir görevi güzelce bitirmiş birinin sükûneti.

O sırada çalıların arkasından Tekir çıktı. Gri tüyleri sabah ışığında gümüş gibiydi. Doğrudan Elif’in kucağına tırmandı, ağır ağır mırıldanarak dizlerine kıvrıldı. Elif bir an gözlerini kapatıp kedinin ritmik titreşimini avucunda hissetti.

“Bu da mı?” dedi gülümseyerek.

“Her varlık,” dedi ninesi. “Kedi mırıltısıyla, kuş cıvıltısıyla, ağaç hışırtısıyla. Hepsi Rabbimizi anlatan birer yazı gibi. Kitabın harfleri ağaç, kelimeleri hayvan, cümleleri mevsimler. Okumasını bilen için dünya sonsuz bir kitaptır. Her şey sahibine ait bir mektup gibidir: ‘Bak, bizi yapan kim, ne kadar özenli.’ Ve bu mektubun her satırı sevimli, her satırı dosttur.”

Elif sessizce sordu. “Peki bunu göremeyen kimse ne olur?”

Ninesi yavaşça söyledi: “Gözünün önünde bir perde olur kuzum. Her şey ona yabancı görünür, her ses tehdit gibi gelir. Kendini kimsesiz sanır. Hâlbuki dünya kimsesiz değildir. Çok merhametli bir Sahibi var. O perdeyi kaldıran şey imandır, güvendir. İman bir gözlük gibidir. Takınca başka bir bahçe görürsün.”

Elif defterini açtı. Sayfanın başına “Bismillah” yazdı. Altına su damlalarını, arıyı, kızıl yaprağı ve kendi kedisini çizdi. Her çizimin yanına bir not düştü: “Rabbini anıyor.” En altta biraz durdu, sonra titrek bir yazıyla şunu ekledi: “Ben de.”

Ninesi eğilip Elif’in alnını öptü. “Elhamdülillah,” dedi.

Ninesi bir süre sustu, sonra yumuşak bir sesle ekledi: “Unutma kuzum, bu bakışı bir kere kazanmak yetmez. Kalbin bazen yorulur, gözlük buğulanır. O zaman yine dönüp bir damlaya, bir kuşa, bir yaprağa bakarsın. Her sabah, ‘Bismillah’ diyerek kapıyı açarsın. Dünya sana yine kendini okutur.”

Elif başını ninesinin omzuna yasladı. Bir süre ikisi de konuşmadı. Uzakta bir horoz öttü, yakında bir yaprak usulca yere kondu. Elif bu sessizliğin içinde bile bir şeyin anıldığını hissetti.

Elif defterine bir sayfa daha çevirdi. “Ben bu bahçeye her sabah böyle bakmak istiyorum,” diye yazdı. Sonra durup düşündü. Böyle bakabilmek için ne gerekirdi? Sabırlı olmak, acele etmemek, kulak vermek. Belki de en çok, kalbini açık tutmak. Bunu da yazdı.

Ninesi kalemi elinden alıp bir şey eklemedi. Yalnızca gülümsedi. Çünkü öğretilen her şey, bir gün kişinin kendi cümlesine dönüşürdü.

Güneş çeşmenin üstüne yükseldi. Su ışıkta bir bilezik gibi parladı. Arılar işlerine, kuşlar dallarına döndü. Elif uzun zaman sonra ilk kez, bahçenin sesini bir kalabalık gürültüsü gibi değil, birlikte okunan sessiz bir dua gibi dinledi. İçindeki ağırlık, bir yaprak gibi usulca yere indi.